BEBEKLERDE UYKU PROBLEMLERİ

BEBEKLERDE UYKU PROBLEMLERİ

BEBEK VE ÇOCUKLARDA UYKU SORUNLARI 

"İlk 6 ayda bebekler gece 3-4  kez emmek için uyanabilir, ancak emdikten hemen sonra tekrar uykuya dalarlar. Bu bebeklerin normal gece uyku düzenidir ve olması gerekende budur.Ancak bebek daha uzun süreler uyuyor ise yine endişelenecek bir durum yoktur, karnı tok olduğu , rahatı ve keyfi yerinde olduğu için bebek uyuyordur ve aman aç kalacak korkusu ile saat kurup 2 saatte bir uyandırıp emzirme gereğide yoktur.Bir yaşındaki bebeklerin yaklaşık % 80-90 ’ı ise  gece boyunca sakin ve düzenli uyur. 


Uyku sorunları ne sıklıkla görülür?
Çocuk ve ergenlerin %20 ile %30’unda uyku sorunları yaşanmaktadır. Bu gerçekten oldukça ciddi bir rakamı oluşturmaktadır. Uyku bozukluklarında önde gelen nedenleri fiziksel ya da duygusal kaynaklı olmaktadır. Ailelerin tutum ve davranışlarındaki yetersizlik ya da olayın üzerine aşırı gitme gibi davranışlar sonucunda uyku sorunu ciddi boyutlara varmaktadır. Ailenin rahatlatılması ve bunun yanı sıra çocuğun temel uyku alışkanlıklarının yeniden kazandırılması yönünde anne ve babanın yönlendirilmesi önemlidir.

Normal uyku düzeni ve fizyolojisi nedir?
Bir yenidoğan tipik olarak 30-40 dakika ile 4 -5 saat arasında uyur. Bebeğin yaşı arttıkça uyku yoğunlaşmaya başlar. Yenidoğan bebekler günde 16-18 saat, bir aylık olduklarında günde 14-16 saat, 3-4 aylık olduklarında günde 13-14 saat kadar uyurlar. Dört aylık bir bebekte uykunun üçte ikisi gece gerçekleşir. Altıncı ayda uyku evresi 7 saat kadar sürebilir. Birçok bebek uyku aralarında tekrar uyanır ve tekrar uykuya dalabilir. Anne babaların çoğu bebeklerinin 10-12 saat kadar uyuduğunu söylese de bu aralarda uyanma hesaba katılmadığı içindir. Kimse uyandırmasa da belli aralıklarla uyanabilir. İki yaşına gelindiğinde günlük uyku saati 12 saate kadar iner ve gündüzleri kısa süreli uyuklamaları olabilir. Bebeğin yaşı arttıkça gündüz uykularının süresi kısalır. Genellikle 3 yaşından sonra gündüz uyumayı bırakırlar. İlk 6 ayda bebekler gece 3-4 kez emmek için uyanabilir, ancak hemen tekrar uykuya dalarlar. Bir yaşındaki bebeklerin yaklaşık % 85’i gece boyunca sakin ve düzenli uyur. Ancak % 10’unda hemen her gece uyanma sorunu olduğu bildirilmektedir.Maalesef bu bebekler aileler için ciddi sorun yaratmakda ve ailede hemen sağlık kuruluşlarına başvurarak bu durum için acilen tıbbi önlemler almaya çalışmaktadır.Bilinizki bu durum bazen 1 bazende 2 yaşında tamamen normale dönecek ve aile tarafından da unutulacaktır.

Uyku, non-REM ( Rapid eye movement ) ve REM denen iki farklı dönemden oluşur. Non-Rem dönemi uykunun en derin dönemleridir, gecenin 1. ve 3. saatleri arasında yer alır ve çocuklarda bu dönem erişkinlerden daha uzundur. Bu dönemde uykudan uyandırmak oldukça zordur, uyurgezerlik ve uyku korkuları bu dönemde olmaktadır. REM uykusu ise ağır uyku ile hafif uykunun birleşmesi gibidir. Rüyaların çoğu REM döneminde görülür, erişkinlerdekine göre süresi daha kısadır. En uzun REM dönemleri sabaha karşı olur, kabuslar özellikle gecenin ikinci yarısında görülür. Uykunun bir diğer parçası ise uyanık olunan dönemlerdir. Bu kısa uyanıklık dönemleri gecede beş veya yedi kez olur ve çocuklar hızlı bir şekilde uykuya tekrar dalarlar.

Uyku bozukluklarının en sık nedenleri nelerdir?
Prematürite, zor mizaçlı olanlar (uyumsuzlar) ve gece beslenmeleri gibi faktörler bebeklerde ve çocuklarda uyku sorunlarına yol açabilen birçok nedenden sadece bazılarıdır. Bunun yanında gastroözofageal reflü, kulak enfeksiyonu, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ve diş çıkarma gibi nedenler mutlaka çocuk hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Tıbbi nedenler ortadan kaldırıldıktan sonra asıl nedenler araştırılmalıdır. Küçük çocukların çoğu için gece uyanmalarının asıl sebebi uyku ile ilişkilidir. Bir bebek uyumadan önce sallanmışsa veya bakım yapılıp emzirilmişse gece uyandığında da aynı davranışın tekrarlanmasını bekler ve yapılmadığında huzursuz olur. Özellikle anne ve babasını gün içinde yeterli süre göremeyen veya herhangi bir nedenden dolayı bir süre anne babadan ayrı kalan bebekler ve küçük çocuklar ayrılık anksiyetesi nedeniyle uyku sorunları yaşayabilir. Aile içi stres, annede depresyon ve buna benzer ruhsal sorunlar sık uyanma gibi sorunların nedeni olabilir.

Çocuklar da kabus görür mü?
Kabus, genellikle gece uykusunun sonuna doğru, korkulu rüyalarla uyanma nöbetidir. Çocuklarda hayli sık olup en çok 5 ile 6 yaş arasında görülür. Gece tekrarlayabilir, gündüz uykusunda da görülür. Çocuk uykudan uyandığında kabusu ayrıntıları ile anlatabilir ya da sabah uyandığında kabus gördüğünü hatırlayabilir. Daha çok gündüz heyecan verici veya korkutucu olay yaşayanlarda görülürse de ateşli hastalık sırasında, anksiyete durumunda, travma sonrası stres bozukluğunda görülebilir.

Gece Terörü nedir?
Uykuda korku (gece terörü), genellikle uykuya daldıktan 2-3 saat sonra oluşan şiddetli panik nöbetidir. Çocuk çığlık atarak oturur veya kalkar, korku içindedir, üstündekileri atmak veya yastıkları fırlatmak gibi maksatsız hareketler yapar. Bağırır, anlamsız konuşur, söylenenleri anlamaz, sorulara cevap veremez, anneyi babayı tanımaz. Kısa süre sonra sakinleşir ve yeniden uykuya dalar. Uyanınca bu nöbeti hiç hatırlamaz. Dramatik olan bu tabloya karşın psikiyatrik bir bozuklukla ilişkisi saptanmamıştır. Uyurgezerlikle ile yakın ilişkisi olduğu bilinmektedir. Her ikisi de uykunun non-REM evresinin başlarında oluşan uyarılma bozuklukları olduğu kabul edilmektedir.

Uyku apnesi çocuklarda da görülür mü?
Obstrüktif uyku apnesi, uyku süresince üst solunum yollarının tekrarlayıcı tıkanmasına bağlı olarak gelişen bir solunumsal uyku hastalığıdır. Uykunun bölünmesi, gündüz uykusuzluk çekme ve hiperaktiviteye neden olur. Her yaşta görülebilir, ancak 2 ve 6 yaşlar arasında zirve yapar ve bu dönemlerde geniz eti ve bademcik büyümelerinin sık görüldüğü döneme eşlik eder.

Uyku sorunlarının tedavisi nasıl yapılır?
Çocuklarda uyku bozukluklarının değerlendirilmesinde ilk adım iyi bir uyku öyküsünün alınmasıdır. Uyku ve uyanıklık dönemleri gözden geçirilmelidir. Kullanılan ilaçlar, beslenme düzeni ve öğün miktarı, kafeinli içecekler ( akşamları ailenin çay içme alışkanlığı gibi), yatma zamanı, uykuya geçiş ritüelleri sorgulanmalıdır. 
mutlaka her gece belli bir saatte yatırılma düzeni oluşturulmalıdır.Genelde geç saatte yatan bebek yada çocukların uyku düzeni bozulmakda ya hiç uykuya dalamamakta , yada öğleye kadar uyudukları için gece tekrar aynı problemler oluşmaktadır. Özellikle yatırılan ortamın aşırı sıcak ya da soğuk olmaması önemlidir. Odada gürültü çıkaracak herhangi bir cisim bulunmamalı, yani kesinlikle sessiz olunmalı ve mümkünse ışıklar tamamen kapatılmalıdır. İlk başlarda anne uykuya dalana kadar yanında durabilir, ancak uyuma sonrası ayrılmalıdır. Büyüme hormonu melatonin gece 22,30 ile 03,30 arası salgılandığından bu esnada iyi uyumak çok önemlidir . Bebeğe masal okuyabilir yada ninni söyleyebilirsiniz. Bunu annenin yapması ve bebeğin annesinin sesini dinleyerek uykuya dalması hem güven duygusu verecek, hemde onu sakinleştirecektir
İlaç tedavileri ise mümkün mertebe hiç olmazsa çok daha iyidir. Çok zor durumlarda birkaç gün bitkisel ilaçlardan faydalanılabilir ama yinede en iyisi hiç ilaç kullanmadan kendi uyku ritüellerini oluşturulmasıdır

İLETİŞİM BİLGİLERİ

Eskihisar Mah. Demokrasi Bul. Öğrekçi Plaza No:73 K.3 D.11
ANTALYA - MANAVGAT

0 242 742 06 40